Systemy Telewizji Dozorowej

Stosowanie systemów telewizji dozorowej lub używając innych nazw telewizji przemysłowej lub użytkowej, w sposób istotny przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa. Zatrzymując się chwilkę przy nazewnictwie stwierdzić należy, że używana powszechnie nazwa "telewizja użytkowa" powinna się raczej odnosić do podobnych rozwiązań technicznych stosowanych jednak do innych celów niż związane z ochroną i bezpieczeństwem, np. obserwacji procesów technologicznych itp.
Ostatnio coraz większą popularnością cieszą się zintegrowane zestawy obserwacyjne składające się z kilku kamer (od 1 do 4) oraz z monitora z wbudowanym układem obróbki sygnałów wizyjnych. Oferowane są wersje z cztero kanałowym przełącznikiem wizji, z funkcją PIP oraz z poczwórnym dzielnikiem ekranu. Takie systemy obserwacyjne nadają się do samodzielnej instalacji i obsługi. Z powodzeniem mogą być stosowane do ochrony domu lub zakładu pracy. Mogą być bardzo przydatne w mniejszych przedsiębiorstwach zatrudniających niewielu pracowników gdzie właściciel może pracować w sąsiednim, oddalonym nawet o kilkadziesiąt metrów, pomieszczeniu obserwując równocześnie podległych pracowników i sytuację w sklepie lub zakładzie usługowym. Swoje miejsce systemy takie znajdują również i w większych przedsiębiorstwach. Za pomocą 4 kamer telewizyjnych można obserwować nawet dużą powierzchnię sklepową, magazynową, czy też produkcyjną.
Bez wątpienia systemy wizyjne poprawiają bezpieczeństwo i odstraszają potencjalnych rabusiów. Do kamer przeznaczonych do pracy w takich zintegrowanych systemach można podłączać również czujki alarmowe aktywujące alarm lub uruchamiające magnetowid.
Istotnym elementem jest rejestrowanie obserwowanego obrazu. Można tutaj oczywiście stosować magnetowid standardowy - wymaga on jednakże dosyć częstej wymiany kaset. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie tzw. magnetowidu poklatkowego (Time Lapse Recorder) zapewniającego zapis nawet do kilkuset godzin. Taki tryb pracy magnetowidu można porównać do wykonywania serii zdjęć. Im większy czas pomiędzy poszczególnymi zdjęciami, tym dłuższy czas nagrywania. Przy odtwarzaniu otrzymuje się obraz poklatkowy w zwolnionym tempie. Magnetowidy te wykorzystują kasety systemu VHS.
Ostatnio coraz częściej wykorzystywane są cyfrowe rejestratory obrazu. Wykorzystują one znane w informatyce procedury i algorytmy kompresji obrazu. Zapis odbywa się na dyskach komputerowych z możliwością rejestracji na płytach CD lub DVD. Spotykane są na rynku urządzenia stacjonarne oraz w postaci karty wizyjnej do komputera PC.
Dzięki automatycznej ogniskowej oraz dużej czułości kamery dobrze przystosowują się do zmiennych warunków oświetleniowych. Duża rozdzielczość kamer i monitorów zapewnia ostry i wyraźny obraz. Ponadto kamery można instalować na zewnątrz w specjalnych, hermetycznych i klimatyzowanych obudowach. Coraz częściej stosowane są kamery dualne, które przy dobrym oświetleniu pracują w trybie kolorowym a po zmroku automatycznie przełączają się w tryb czarno-biały i doświetlają teren promiennikami podczerwieni.

PROFESJONALNE SYSTEMY OBSERWACYJNE

W skład systemów małej wielkości najczęściej wchodzą następujące urządzenia:
- kamery z obiektywami, uchwytami mocującymi lub statywami,
- przełącznik sekwencyjny lub dzielnik obrazu,
- monitor.

Przełączniki sekwencyjne umożliwiają zwykle przełączanie od 4 do 16 kamer. Przy takim rozwiązaniu najczęściej stosuje się monitor 12-15". Spotykane na rynku dzielniki obrazu umożliwiają podłączenie od 4 do 8 kamer. Do dzielników można podłączyć dwa monitory. Jeden z nich wyświetla równocześnie obrazy z kilku kamer, (zatem musi być odpowiednio większy, np. 14...20"), drugi zaś służy do oglądania obrazu z dowolnie wybranej kamery. Takie rozwiązanie jest wygodne dla pracowników ochrony i dosyć często stosowane. Zarówno przy zastosowaniu przełącznika, jak i dzielnika najczęściej sygnał z jednego z wyjść jest doprowadzany do magnetowidu w celu rejestracji.
W bardziej wymagających systemach obejmujących od 4 do 16 a nawet więcej kamer stosuje się już zamiast przełączników i dzielników obrazu multipleksery. Dzięki zastosowaniu układów synchronizacji znacznie łatwiejsze jest zapisywanie i odtwarzanie obrazów z wielu kamer za pomocą magnetowidów poklatkowych. Ponadto taki zapis zawiera znacznie więcej informacji. Dzięki synchronizacji zawsze zapisuje się wyraźne obrazy, podczas gdy w przypadku przełącznika sekwencyjnego pewną część zapisanych klatek będą stanowiły obrazy niezsynchronizowane (zapisane w trakcie przełączania). Zaawansowane technicznie multipleksery zapewniają również pracę w trybie przełącznika sekwencyjnego i dzielnika obrazu. Ponadto mają często wbudowane układy detekcji ruchu. Na stanowisku obserwacyjnym systemu z multiplekserem stosuje się z reguły dwa monitory, podobnie jak w przypadku zestawu z dzielnikiem.
Jakkolwiek w omówionych powyżej systemach można było zastosować na stanowisku obserwacyjnym dwa monitory, to jednak w przypadku konieczności zorganizowania dwóch (lub więcej) stanowisk obserwacyjnych buduje się systemy bardziej rozbudowane. W przypadku konieczności doprowadzenia sygnałów do kilku stanowisk obserwacyjnych stosuje się albo specjalne przełączniki sekwencyjne sterowane za pomocą kilku klawiatur (2...4), albo też multiplekser z dodatkowym przełącznikiem. Wówczas wydziela się stanowisko główne, gdzie znajduje się multiplekser z magnetowidem, zaś do stanowisk pomocniczych doprowadza się sygnały z przełącznika sterowanego za pomocą klawiatur.

W przypadku bardzo dużych systemów obserwacyjnych stosuje się krosownice wizyjne zapewniające bezkonfliktowe doprowadzanie sygnałów nawet z kilkudziesięciu kamer do kilku stanowisk obserwacyjnych.
Często stosuje się kamery umieszczane na głowicy obrotowej sterowanej zdalnie w pionie i poziomie lub pracującej automatycznie. Kamerę można skierować na dowolnie wybrany obiekt. Ponadto kamery mogą być wyposażane w obiektywy ze zmienną ogniskową (zoom); regulowaną również za pomocą zdalnego sterownika. To z kolei umożliwia oglądanie wybranego obiektu w dowolnym przybliżeniu. Układy sterujące kamer często nazywa się układami lub sterownikami PTZ od angielskiego określenia "Pan-Tilt-Zoom" oznaczającego możliwość obrotu poziomego (panorama), zmiany kąta nachylenia kamery (tilt) i zmiany ogniskowej obiektywu (zoom). Urządzenia zapewniające przekazanie sygnału PTZ na odległość nazywane są urządzeniami telemetrycznymi.
Omówione tutaj systemy umożliwiają późniejszą rozbudowę poprzez zwiększenie ilości kamer, stworzenie kolejnych stanowisk obserwacyjnych. Stąd też należy w procesie planowania przyjmować urządzenia z pewną ilością wolnych wejść. Podczas projektowania systemu należy uwzględnić także możliwość późniejszego wprowadzenia rejestracji obrazu. W przeciwnym razie może być konieczna wymiana części urządzeń.